Triết học và kinh doanh với Bùi Văn Nam Sơn

Bàn tròn của một số doanh nhân với nhà triết học Bùi Văn Nam Sơn những ngày đầu Xuân mới là những gợi mở đầy thú vị về mối quan hệ giữa tiền và triết học, để tìm đến một cách làm ăn mới hướng đến con người, hướng đến môi trường sống.

“Con sói” và những doanh nhân chân thật

Bàn về cuộc cách mạng tư tưởng đã làm thay đổi hoàn toàn khái niệm triết học kinh doanh, câu chuyện của nhà triết học Bùi Văn Nam Sơn đưa ra khiến mỗi doanh nhân đều phải soi lại mình trong những khúc ngoặt đầy thử thách. “50 năm trước, mọi triết lý kinh doanh đều dạy con người như một chiến binh, phải bằng mọi giá để giành hợp đồng, giành lợi ích cho mình, đó là triết lý kinh doanh khai thác tối đa chỗ yếu con người, đào tạo đội ngũ doanh nhân trở thành những con sói dữ”.

Nhưng thời gian gần đây, ở những nước tiên tiến, triết lý kinh doanh đã thay đổi. Ở châu Âu có một trường phái khác. Họ không đào tạo con người thành sói, mà coi con người là đối tác, hỗ trợ nhau. Lần đầu tiên họ đưa ra hình ảnh doanh nhân chân thật, hiền lành, trung thực. Khái niệm “cùng thắng” khác hẳn với những chiến binh. Khái niệm Win- Win chính là triết học vì doanh nghiệp. Nó có được là nhờ mấy ông triết gia bàn về tình người, bàn về văn hóa.

Nhưng nhiều nước đang phát triển hiện vẫn còn mang tư duy doanh nhân phải là “sói dữ”. Nếu chỉ nhìn con người là đối tượng tiêu thụ hàng hóa thì không phải là kinh doanh. Phải nhìn con người dưới góc độ tâm hồn, suy nghĩ, sở thích… Những trường dạy kinh doanh cũng chính là để thực sự hiểu con người, không phải coi họ chỉ là khách hàng tiêu thụ thuần túy. Nếu không hiểu về con người sẽ triệt hạ kinh doanh.

Từ đây hình thành môn xã hội học, nhân học, nhìn con người đúng với con người nhất. Nếu chỉ dừng lại ở những tư tưởng cũ, không nhìn con người dưới sự thay đổi, chỉ khai thác con người, mà không bảo vệ con người, điều này tác động trực tiếp đến kinh doanh. Hậu quả là chiến tranh, xung đột. Trên quan niệm nối mạng, không có chuyện châu Âu hơn châu Á, hơn châu Phi. Khái niệm toàn cầu đặt các dân tộc ngang bằng nhau. Doanh nhân cũng là đối tác của nhau, ngang bằng nhau.

Nhìn vào những chuyển động trong đời sống doanh nhân, khi khủng hoảng chìm sâu, đặt con người trước bao thử thách, khá nhiều doanh nhân Việt Nam đã tìm đến đạo Phật, tìm đến Chúa, đọc Nguyễn Hiến Lê, tìm hiểu triết học… như một điểm tựa tinh thần.

Triết học không phải là phép lạ hay cẩm nang để trực tiếp giúp doanh nhân giải những bài toán về kinh doanh, về cuộc sống. Những vấn đề khó khăn ấy phần lớn thuộc về thể chế, chính sách, nguồn lực, phương pháp kinh doanh và cả sự may mắn nữa. Nhưng có lẽ vì triết học, theo đúng nghĩa của nó, khuyến khích ta đặt câu hỏi cũng như tự vấn về tất cả những vấn đề ấy một cách “căn cơ”. Còn có “sâu thẳm” hay không là tùy vào mức độ phản tỉnh cho những nhà lãnh đạo doanh nghiệp.

Mở rộng phản tỉnh cho doanh nhân về tư duy kinh tế

Trước hết có lẽ cần phải phân biệt rõ giữa “triết lý kinh doanh” và “triết học cho doanh nhân”. Theo nghĩa hẹp, “triết lý kinh doanh” tương đương hoặc cao hơn chiến lược kinh doanh. Nó là định hướng chi phối mọi quyết định cụ thể. Cao hơn triết lý kinh doanh theo nghĩa hẹp là đạo lý kinh doanh, theo nghĩa là sự xác tín nội tâm, thậm chí là lý tưởng, lẽ sống của doanh nhân.

Triết lý kinh doanh dựa trên đạo lý có vai trò rất quan trọng. Ta nhớ ngay đến công trình nổi tiếng của Max Weber, một trong những ông tổ của ngành xã hội học, giải thích sự hình thành của chủ nghĩa tư bản hiện đại từ tinh thần của nền đạo đức Tin lành.

Theo giáo lý của Luther, ơn cứu độ của Thiên Chúa là một bí nhiệm, vì thế người tín đồ phải nỗ lực chứng tỏ trong cuộc sống: hợp lý hóa sản xuất, gia tăng sự giàu có, nhưng hết sức tiết kiệm trong chi tiêu và giữ gìn phẩm hạnh… như những chỉ dấu cho khả năng được cứu độ. Max Weber cũng tìm hiểu vai trò và ảnh hưởng của các nền tín ngưỡng và đạo lý khác (như Nho giáo, Lão giáo, Phật giáo, Ấn giáo, đạo Islam…) để xét xem nền đạo lý ấy có khuyến khích hoặc cản trở sự phát triển kinh tế – một chủ đề rất thú vị và luôn gây tranh cãi cho đến ngày nay.

Triết học cho doanh nhân là chuyện khác. Đó là kho tàng tri thức được chắt lọc từ nhiều dòng triết học khác nhau, có thể được mọi người sử dụng để nâng cao kiến thức, mở rộng khả năng tư duy, cải thiện tầm nhìn về nhiều vấn đề nảy sinh trong cuộc sống. Nó là vốn văn hóa chung, đồng thời có thể rất bổ ích cho tư duy kinh tế và tư duy chiến lược trong kinh doanh.

Tất nhiên, triết học không dạy ta phải suy nghĩ cái gì, mà là suy nghĩ như thế nào. Nó mở rộng phản tỉnh cho những nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Nó giúp họ nghĩ “khác” đi, giúp họ “suy nghĩ bên ngoài cái hộp” (Think out of the box). Nói như Thomas Edison: “Người ta chẳng bao giờ phát minh ra được đèn điện nếu cứ luôn loay hoay cải tiến cái đèn dầu”.

Doanh nhân thế giới đã áp dụng triết học trong kinh doanh như thế nào?

Nhiều tiếng nói phê bình các trường dạy kinh doanh thiếu quan tâm đến triết học đã bắt đầu cất lên. Trong quyển Rethinking Undergraduate Business Education của Quỹ Giáo dục Carnegie nổi tiếng, các tác giả cho thấy việc giảng dạy đơn thuần về kinh doanh không đảm bảo sự thành công và không ngăn ngừa được sự thất bại. Vậy, phải làm gì? Theo các tác giả, cần có cách tiếp cận tích hợp, kết nối các môn học kinh doanh với các bộ môn khoa học nhân văn (liberal arts) và xã hội, để đương đầu với những thách thức phức tạp của tiến trình toàn cầu hóa.

Thomas Hurka, giáo sư Đại học Calgary nhận xét: “Các nhân viên tốt nghiệp ngành triết tiến bộ nhanh hơn các đồng nghiệp chỉ có bằng cấp về kinh doanh”. Nhận xét này được Trung tâm Dữ liệu PayScale về tiền lương xác nhận: về trung hạn và dài hạn, những nhân viên có đào tạo về triết học và khoa học xã hội vượt qua những đồng nghiệp chỉ tốt nghiệp các ngành tiếp thị, truyền thông, kế toán và quản trị xí nghiệp.

Nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp nổi tiếng trên thế giới có quá trình đào tạo như thế, chỉ có điều ta ít biết về họ. Fiorina, Chủ tịch kiêm Giám đốc Hewlett-Packard Company, Sheila Bair, nữ Chủ tịch Quỹ Bảo hiểm Liên bang Mỹ dưới thời Tổng thống G. W. Bush, Herbert Allison Jr, cựu Giám đốc Công ty Fannie Mae khổng lồ… đều là những người tốt nghiệp chuyên ngành triết học.

Nổi tiếng nhất có lẽ là George Soros, Chủ tịch Soros Fund Management, người mang “nick name” là “kẻ phá tan Ngân hàng Anh quốc”, vốn là môn đệ của Karl Popper, một trong những triết gia lớn nhất của thế kỷ XX, tại London School of Economics. Danh sách này còn rất dài…

Ba sứ mạng của doanh nhân Việt Nam trong dòng chảy tư tưởng triết học đương đại

Những dòng tư tưởng triết học đương đại có ảnh hưởng mạnh đến việc thay đổi tư duy về con người, về thế giới và cả về kinh doanh… Một vài ý tưởng thoạt nghe khá xa vời nhưng có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của chúng ta ngày nay. Thực ra, đó là sự kết tinh của những thành tựu trên nhiều lĩnh vực: triết học, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, và cả văn học, nghệ thuật.

Nhìn một cái cây, chúng ta có thể thấy nó có ba tầng, rễ, thân, lá theo hình dáng tự nhiên. Nhưng các triết gia lại không nghĩ đơn thuần như thế. Họ đặt câu hỏi liệu có cần theo trình tự ấy không? Khi để một củ khoai tây tự nảy mầm, sẽ thấy bộ rễ phát triển chằng chịt theo kiểu nằm ngang, không còn ba tầng nữa. Chính tư duy viển vông đó hình thành triết lý hệ thống nối mạng, tư duy thế giới phẳng đa dạng, phối hợp, tạo ra sức mạnh.

Internet và mạng lưới truyền thông toàn cầu cũng như các tiêu ngữ quen thuộc như “thế giới phẳng”, “toàn cầu hóa”… cần được truy nguyên đến tận những nhận thức mới mẻ của lý thuyết hệ thống (và phản hệ thống), lý thuyết cấu trúc (và hậu-cấu trúc), lý thuyết hậu-hiện đại về sự nối mạng và sự hợp trội (emergence), thay thế cho cách nhìn truyền thống về trật tự thứ bậc.

Quan niệm mới mẻ về dân chủ, bình đẳng, đối thoại, hợp tác cũng là những hệ quả khác của cuộc “cách mạng tư duy” nói trên. Rồi cuộc “cách mạng xanh” trong tư tưởng và hành động cũng khó có thể hình thành nếu không được chuẩn bị từ cách nhìn khác về quan hệ giữa con người và thiên nhiên, về quyền sống của muôn loài, từ đó hình thành nền “đạo đức học về trách nhiệm”.

Trách nhiệm giải trình về mọi tiến trình không thể vãn hồi (khai thác tài nguyên…) là thuộc về người làm chính sách và người đầu tư, chứ không phải thuộc về những ai lên tiếng phản đối hay cảnh báo. Nhiều quy phạm đạo đức (bảo vệ tự nhiên, bảo vệ người lao động…) đã trở thành những quy định pháp luật trong kinh doanh quốc tế, góp phần thay đổi thói quen sản xuất và tiêu dùng vô độ và vô trách nhiệm. Rõ ràng, nền kinh tế nào đi tiên phong trong nhận thức cũng sẽ đi tiên phong trong sáng tạo và phát triển bền vững.

Doanh nhân chúng ta là người đi sau, hơn ai hết phải gánh rất nhiều gánh nặng. Sau bao thăng trầm, doanh nhân Việt Nam ngày nay đảm đương trách nhiệm nặng nề “ba trong một” so với đồng nghiệp ở nhiều nước khác. Trước hết là đi đầu trong công cuộc hiện đại hóa đất nước. Đó là sứ mệnh “khai sơn phá thạch”, nhưng lại khó khăn gấp bội vì chúng ta đang có nguy cơ bị thế giới bỏ lại phía sau.

Để bắt kịp con tàu lịch sử, họ không thể đơn độc và vị kỷ, mà cần sự ủng hộ và chung sức của cả cộng đồng. Góp phần “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”, do đó, là gánh nặng thứ hai không thể thoái thác, bởi đó là “đầu tư” cho chính khách hàng của mình.

Thứ ba, nhờ vào các nguồn lực hơn hẳn so với nhiều thành phần khác trong xã hội, doanh nhân có điều kiện để trở thành một tầng lớp “tinh hoa” về văn hóa và lối sống, trở thành động lực dẫn dắt sự tiến bộ của xã hội.

Ông Lê Phước Vũ Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Tôn Hoa Sen:

Tôi rất tâm đắc với ba sứ mạng của doanh nhân, ba sứ mạng đó tương tác với nhau rất chặt chẽ. May mắn của tôi được gặp gỡ đạo Phật, hình thành triết lý kinh doanh vì cộng đồng, quan tâm đến lợi ích chính đáng của mọi người.

Hiện nay, theo nhìn nhận của tôi, doanh nhân chính là tầng lớp tinh hoa của xã hội, họ càng thấu hiểu các giá trị nhân sinh trong sản xuất, kinh doanh thì càng dẫn dắt nền kinh tế đi theo hướng bền vững, trường tồn.

Nhưng nhiều người kinh doanh hiện nay thích áp phe nhiều hơn, thích đầu cơ cổ phiếu, bất động sản… với rất nhiều giá trị ảo.

Những vấn đề như vậy còn tồn tại thì làm sao tầng lớp doanh nghiệp tạo động lực cho đất nước phát triển? Đó chính là day dứt về đạo lý khiến doanh nghiệp phải luôn tâm niệm làm thế nào để sản xuất mà không tàn phá thiên nhiên, đem lại hạnh phúc cho con người.

Nguyễn Thu Phong, Chủ tịch HĐQT Công ty Nhà Vui, Chủ tịch Hội Doanh nhân Trẻ:

Vai trò dẫn dắt của doanh nhân luôn khuấy động trong chúng tôi. Làm kinh doanh để làm gì?

Những lúc nản lòng tôi đã từng nghĩ đến việc nghỉ hưu sớm, điều này xô đẩy thế hệ tôi rất dữ dội trong những năm qua. Tôi rất tâm đắc với mô hình “củ khoai tây”, từ đó phải suy nghĩ lại về  cấu trúc công ty.

Không thể theo kiểu ban bệ từ trên xuống nữa mà phải thay đổi thành cấu trúc phẳng thì thông tin sẽ nhanh hơn, hiệu quả hơn. Làm thế nào phải như củ khoai cắm rễ thật sâu, thật rộng vào lòng đất để phát triển bền vững.

Theo doanhnhansaigon

Xem bài gốc tại đây

Bùi Minh Triết tiết lộ bí quyết được nhận nghiên cứu tại Harvard Medical School

Bùi Minh Triết (Dylan Bùi) tiết lộ bí quyết được Harvard Medical School (HMS) nhận vào dự án nghiên cứu đào tạo các nhà khoa học và bác sĩ trẻ của năm 2015.

Bùi Minh Triết (Dylan Bùi) vừa vinh dự được hội đồng khoa học ở Khoa Hoá Sinh và Dược Lý Phân Tử (Department of Biological Chemistry and Molecular Pharmacology) ở Harvard Medical School (HMS) nhận vào dự án nghiên cứu đào tạo các nhà khoa học và bác sĩ trẻ của năm 2015.

Hiện tại Minh Triết đang học năm 3 tại trường McDaniel College theo học bổng toàn phần (2012-2016) và sẽ tốt nghiệp năm sau với 4 bằng Cử nhân (Chemistry – Biochemistry – Molecular and Cellular Biology – Biomathematics). Trước đó Triết đã hoàn thành sớm hai major Chemistry và Biochemistry của trường.

Cùng sinhvienusa trò chuyện với chàng trai tài năng này nhé!

11003917_852061174852858_29993555_n

Xin chào Triết, bạn có thể nói thêm về hành trình apply để được Harvard Medical School (HMS) nhận vào dự án nghiên cứu đào tạo các nhà khoa học và bác sĩ trẻ của năm 2015?

Hè này mình may mắn được làm việc dưới sự hướng dẫn của giáo sư Andrew Kruse ở trường Y đại học Harvard. Mình cũng có được một vinh dự vô cùng to lớn là sẽ được tiếp tục một phần đề tài nghiên cứu của giáo sư Brian Kobilka ở trường Y đại học Stanford (Stanford School of Medicine), thầy của giáo sư Kruse và cũng là người được nhận giải Nobel Hóa Học năm 2012. Nói cụ thể hơn một chút thì bắt đầu từ hè 2015 này, nhóm của mình dưới sự hướng dẫn của giáo sư Kruse sẽ tiến hành nghiên cứu về tương tác của một số loại thuốc thử nghiệm với thụ thể β-muscarinic adrenergic receptors. Giáo sư Kruse và mình hy vọng là những kiến thức cụ thể và rõ ràng hơn về tương tác giữa thuốc với thụ thể G này (G-protein coupled receptors) sẽ tăng hiệu quả chữa trị trong các bệnh tim mạch (cardiovascular diseases) và hen suyễn cấp tính (high-grade asthma), và giảm những tác dụng phụ nguy hại lên hệ thần kinh của bệnh nhận, đặc biệt là đối với trẻ em, khi các em phải chữa trị bệnh tim mạch và hen cấp tính với thuốc liều cao.

961529_852061164852859_784050434_n

Chọn học PhD liên quan đến y học đòi hỏi một quá trình liên tục nỗ lực nghiên cứu trong thời gian rất dài, lý do gì khiến bạn chọn theo đuổi ngành học vất vả này?

Có lẽ nhiều người hỏi tại sao mình lại chọn học MD/PhD, một chương trình học rất vất vả lại kéo dài đến 12 năm? Ba mẹ mình đều là bác sĩ, và mình được sinh ra và lớn lên nhìn họ làm những điều tuyệt vời với cương vị là một bác sĩ, quan tâm tận tình đến sức khỏe và cả hoàn cảnh gia đình của bệnh nhân. Ba mẹ mình có tác động rất mạnh mẽ đến định hình sự nghiệp của mình. Bên cạnh đó, bản thân mình cũng có đam mê riêng về khoa học và nghiên cứu. Mình có một giấc mơ là một ngày nào đó mình sẽ hoàn thành được giấc mơ đang dang dở của Sydney Farber, người cha đẻ của phương pháp hóa trị cho ung thư, và thật sự chữa trị được căn bệnh muôn thuở này. Chương trình MD/PhD này chắc chắn sẽ chắp cánh cho hai giấc mơ của mình, một giấc mơ được chữa trị cho bệnh nhân ngày hôm nay như là một người bác sĩ, và giấc mơ còn lại là chữa trị cho các bệnh nhân trong tương lai mà mình không bao giờ thấy mặt với cương vị là một nhà nghiên cứu, như Sydney Farber, thần tượng y học vĩ đại trong mắt mình.

11007643_852061158186193_417236107_n

Sau khi hoàn tất chương trình nghiên cứu, bạn có những dự định gì tiếp theo?

Sau khi hoàn tất đợt nghiên cứu và huấn luyên tại Harvard thì mình sẽ chuẩn bị để nộp đơn vào chương trình phối hợp MD/PhD (chương trình đồng đào tạo bác sĩ và tiến sĩ nghiên cứu) của các trường Y ở Mỹ. Mình hy vọng sẽ được theo học MD (medical doctor) và PhD in Cancer Pharmacology (Tiến sĩ Dược Lý Ung Thư) trong 12 năm tiếp theo. Sau khi hoàn tất chương trình học, mình sẽ ở lại trường đại học đã đào tạo mình, nghiên cứu với các giáo sư đồng nghiệp tại đây, và tham gia đào tạo những nhà khoa học trẻ để đền đáp lại tấm lòng của các giáo sư đã và đang tận tình chỉ dạy mình bây giờ.

Cảm ơn bạn về những thông tin thú vị, chúc bạn thành công trong những nghiên cứu của mình.

Cùng theo dõi phần II để xem bí quyết khiến Minh Triết có được những thành tích đáng nể như vậy.

—————————-

Các thành tích của Minh Triết trong lĩnh vực nghiên cứu:

Đã và đang tham gia vào 5 công trình nghiên cứu khoa học với giáo sư của các trường:

+ McDaniel College 2012: Nghiên cứu về amyloid fibril trong bệnh Alzheimer’s và Parkinson’s (với giáo sư Melanie Nilsson)
+ McDaniel College 2013: Nghiên cứu về tác dụng của “Chelating agents” [Ni(trenacac)(2-MeIm)]BPh4 và [Co(trensal)(2-MeIm)]BPh4 trong chữa trị ung thư (với giáo sư Peter Craig)
+ Yale University, School of Medicine 2013-2014: Nghiên cứu về tiềm năng của Interferon-gamma inducible protein 10 (IP-10) trong chẩn đoán và điều trị ung thư buồng trứng và sinh non thiếu tháng (với giáo sư Michelle Silasi)
+ McDaniel College 2014-2015: Nghiên cứu về giải mã gen của ruồi giấm Drosophila và gen tương đồng của Drosophila với con người (với giáo sư Susan Parrish).
+ Harvard Medical School 2015: Nghiên cứu về tương tác thuốc với thụ thể G muscarinic α/β-adrenergic receptors và phương pháp “điều trị trúng đích” trong bệnh tim mạch và hen suyễn cấp (với giáo sư Andrew Kruse)

Các thành tích khác:

  • – Báo cáo hội nghị khoa học ở University of Maryland, tháng 10 năm 2013.
    – Báo cáo hội nghị khoa học ở Nhật Bản, hè 2013
  • – Học bổng 4 năm tại McDaniel College.
    – President’s List 2014-2015.
    – Highest Honor Dean’s List 2012-2015
  • – Một trong hai thành viên trẻ tuổi nhất của McDaniel College được kết nạp vào Phi Beta Kappa Society, hội học thuật danh giá và cổ nhất của nước Mỹ. (năm 2015)

(Trong số các thành viên có 17 tổng thống Mỹ, 38 nghị viện sĩ, và 136 nhà khoa học đat giải Nobel)
– Học sinh năm 3 duy nhất của trường được đề cử vào American Chemical Society (ACS), hội hóa học chuyên nghiệp lớn nhất của Mỹ và của thế giới tính đến nay. (năm 2015)

– Học bổng Harry Clary Jones cho học sinh xuất sắc nhất ngành hóa học của McDaniel College (năm 2015)
– Học bổng Elderdice cho học sinh giỏi từng năm của trường McDaniel College. (2013-2015)

Hạnh Nguyễn

 

 

Học sinh làm bánh chưng để nhớ Tết cổ truyền

“Bánh chưng là quốc hồn quốc túy của dân tộc. Gói bánh, luộc bánh cùng nhau để gắn kết tình yêu thương trong gia đình, tập thể, để các em có ký ức đẹp về ngày Tết cổ truyền và không quên giá trị văn hóa nơi mình sinh ra và lớn lên”, thầy Nguyễn Xuân Khang, Hiệu trưởng trường Marie Curie chia sẻ.

“Bánh chưng là quốc hồn quốc túy của dân tộc. Gói bánh, luộc bánh cùng nhau để gắn kết tình yêu thương trong gia đình, tập thể, để các em có ký ức đẹp về ngày Tết cổ truyền và không quên giá trị văn hóa nơi mình sinh ra và lớn lên”, thầy Nguyễn Xuân Khang, Hiệu trưởng trường Marie Curie chia sẻ.

Trước khi nghỉ Tết, từ ngày 6 đến 10/2, học sinh ở tất cả cấp học của trường Marie Curie được tham gia lễ hội gói bánh chưng do nhà trường tổ chức.
Phụ huynh học sinh cũng đến tham gia cùng các con. Chị Nguyễn Thị Thanh Tâm, một phụ huynh cho hay: “Đã lâu lắm rồi nhà tôi không gói bánh chưng. Bàn tay xúc gạo, vuốt lá dong, buộc nút lạt cùng con khiến tôi cảm nhận được Tết thực sự đang về”.
Nhiều học sinh cấp 3 tâm sự đây là lần đầu tiên được tự tay gói bánh. Những năm trước, bố mẹ các em toàn mua bánh ở cửa hàng thay vì tự gói.
Học sinh được học từ thao tác đơn giản nhất là cắt lá dong sao cho bằng để khi gói chiếc bánh được vuông vắn, không bị méo đến phân chia tỷ lệ gạo, nhân đỗ, thịt cho đều.
Lá dong được xếp vào khuôn để các em gói cho chiếc bánh được vuông vắn. “Bánh chưng vuông tượng trưng cho đất, bánh giày tròn tượng trưng cho trời. Lá dong, nhân thịt, đỗ đều là những nông sản con người làm ra. Lá bọc ngoài, nhân bên trong tượng trưng cho cha mẹ sinh thành”, Phương Thanh, một học sinh lớp 12 nhắc lại sự tích bánh chưng bánh giày.
Từ Phương Anh, học sinh lớp 10G2 cho biết, thao tác khó nhất là phải buộc lạt sao cho vừa tay để bánh không chặt quá dễ bị cứng, khi luộc gạo còn nở ra; cũng không được lỏng tay sẽ làm cho bánh bị nhão.
Các nam sinh cấp 3 thường ngày không thạo công việc bếp núc, làm bánh nhưng cũng nhiệt tình gói bánh chưng. Nhiều học sinh lớp 12 tâm sự, đây là dịp Tết cuối cùng các em được làm bánh ở trong trường trước khi vào đại học.
Bánh gói xong được các em ghi tên cẩn thận và xếp theo vị trí lớp. Mỗi lớp có một thùng luộc bánh và củi riêng do nhà trường chuẩn bị. Cha mẹ học sinh và thầy cô trợ giúp các em trong công đoạn quan trọng này.
Sau khi gói đủ suất bánh chưng, còn thừa gạo thịt, các em gói thêm những chiếc bánh ú nhân thịt. Đây là những chiếc bánh được thưởng thức đầu tiên sau khi vớt ra khỏi nồi.
Bánh gói xong được xếp gọn gàng vào trong nồi to để mang đi luộc. Mỗi lớp là một nồi bánh chưng.
Các phụ huynh thì có cơ hội gặp gỡ bạn bè của con, thầy cô giáo và trò chuyện với phụ huynh cùng lớp. Học sinh trông nồi bánh, còn việc nhóm lửa, thêm nước, trông qua đêm do thầy cô và nhân viên nhà trường đảm nhận.
Nồi bánh chưng khiến bạn bè, cha mẹ – con cái, thầy cô – phụ huynh xích lại gần nhau hơn. Bên bếp lửa, các em vừa trông bánh chưng, vừa cùng nhau đàn hát.
Khi bánh chín, các thầy cô giúp học trò vớt ra, rửa bánh để cho ráo nước. Những chiếc bánh xinh xắn vẫn còn nguyên “mác” sẽ là món quà học sinh mang về tổ ấm của mình.

Theo Vnexpress

Xem bài gốc tại đây

 

10 sự thật bất ngờ về người đàn ông giàu nhất Trung Quốc

Từ một giáo viên tiếng Anh, Jack Ma trở thành người đàn ông giàu nhất Trung Quốc với số tài sản lên tới 21,9 tỷ USD.

tq

 

Phát biểu tại hội thảo có tên “Một tầm nhìn, một ý tưởng với Jack Ma” tại Davos, Thụy Sĩ, người đàn ông giàu nhất Trung Quốc đã chia sẻ những trải nghiệm thời thơ ấu, quá trình phát triển Alibaba và quan niệm của ông về việc làm việc với Chính phủ.

Dưới đây là 10 sự thật đáng ngạc nhiên về cuộc đời Jack Ma được ông tiết lộ:

1. Jack Ma bị ĐH Harvard từ chối tới 10 lần

Tỷ phú người Trung Quốc tiết lộ rằng ông nộp đơn xin học ở Harvard tới 10 lần và bị từ chối cả 10. “Tôi tự nói với bản thân rằng một ngày nào đó tôi sẽ tới Harvard và dạy ở đó”.

Nói về những lời từ chối thời kỳ đầu khởi nghiệp, Jack giải thích rằng việc này chỉ củng cố thêm quyết tâm phải thành công của ông. Jack Ma cũng từng trượt đại học 3 lần và 30 lần bị từ chối khi đi xin việc, trong đó có cả KFC.

2. Jack Ma luyện tập tiếng Anh bằng cách làm hướng dẫn viên miễn phí cho du khách nước ngoài tất cả các buổi sáng trong 9 năm

Vì nguồn lực tài chính hạn hẹp, Jack Ma học tiếng Anh bằng cách làm hướng dẫn viên miễn phí cho khách du lịch quanh khu vực quê hương ông là Hàng Châu. Ông cho biết sau 9 năm tiếp xúc với người nước ngoài ông đã học được nhiều điều rất khác biệt so với những gì được dạy ở trường và những điều cha mẹ đã nói với ông.

Cái tên “Jack” của ông được một du khách tới từ Tennessee đặt cho.

3. Không có kết quả tìm kiếm về Trung Quốc trong lần đầu tiên tiếp xúc với Internet giúp ông có ý tưởng kinh doanh

Năm 1995, Jack Ma tới Mỹ lần đầu tiên và dùng Internet lần đầu tiên. Ông gõ từ “bia” nhưng không có kết quả nào về bia ở Trung Quốc, sau đó ông nhận thấy không hề có dữ liệu về Trung Quốc trên Internet lúc đó.

“Vì thế, chúng tôi đã làm một trang rất xấu xí về Trung Quốc” – Ma nói. Ngay sau đó, ông nhận được nhiều email nói rằng đó là lần đầu tiên họ nhìn thấy một trang web của Trung Quốc.

4. Jack Ma đặt tên công ty là Alibaba vì đó là một câu chuyện được cả thế giới biết đến

Chỉ đơn giản là ông muốn một cái tên thú vị và mang tính toàn cầu cho công ty của mình. Ông đã kiểm tra thử nghiệm với những người qua đường trong thời gian ở Mỹ. Ông quyết định tên công ty sẽ bắt đầu bằng chữ A vì nó sẽ xuất hiện đầu tiên trong danh sách.

Alibaba hiện có hơn 100 triệu khách ghé tham quan và mua sắm trên trang web mỗi ngày và đã tạo được 40 triệu việc làm, trực tiếp cũng như gián tiếp, tại Trung Quốc.

5. Jack Ma cảm thấy tự hào vì đã gây dựng được niềm tin

Jack Ma nói rằng gây dựng niềm tin là quan trọng nhất với thương mại điện tử. Nó giúp Alibaba thực hiện 60 triệu giao dịch mỗi ngày.

“Tôi rất tự hào”. Ông nhớ rằng một số bạn bè đã phản đối rất mạnh mẽ ý tưởng thành lập Alipay – một phương thức thanh toán trực tuyến của Alibaba. Họ nói rằng đó là “ý tưởng ngu ngốc nhất”.

6. “Hãy yêu chính phủ nhưng đừng cưới”

Jack Ma nói rằng ông chưa bao giờ nhận được đồng nào từ chính phủ Trung Quốc, và mối quan hệ của ông với các nhà chức trách “rất thú vị”.

“Hãy yêu quý chính phủ, nhưng đừng cưới”. Ông lấy một ví dụ khi Alibaba làm việc cùng chính phủ để nâng cấp 12306.cn – một trang web đặt vé tàu trực tuyến chính thức – để giúp hàng triệu người lao động nhập cư nước này mua vé tàu về quê ăn Tết.

7. Áp lực nhiều hơn sau IPO (phát hành chứng khoán lần đầu tiên)

Tiền bạc phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư trên toàn cầu – những người muốn công ty làm tốt hơn nữa.

“10 năm nữa, chúng tôi sẽ lớn hơn Walmart” – Jack Ma cho biết mục tiêu của ông là phục vụ 2 tỷ khách hàng và giúp 10 triệu doanh nghiệp nhỏ ngoài Trung Quốc bán sản phẩm của mình qua Internet.

8. Jack Ma thích Forrest Gump

Jack Ma nói rằng ông được truyền cảm hứng bởi nhân vật Forrest Gump trong bộ phim cùng tên. “Tôi thích Forrest Gump. Anh ấy đơn giản và không bao giờ bỏ cuộc”.

“Mọi người nghĩ rằng anh ấy đần độn nhưng anh ấy lại biết mình đang làm gì”. Ông cũng trích dẫn một câu trong bộ phim “Cuộc sống giống như một hộp sô-cô-la bởi vì bạn không bao giờ biết bạn sẽ nhận được gì”.

9. Jack Ma lo rằng người trẻ đang đánh mất niềm tin

Jack Ma chia sẻ, ông lo lắng khi “người trẻ đang đánh mất niềm tin và bắt đầu than phiền”. Ông cũng gợi ý một cách để giúp họ, đó là xem phim.

Jack cho biết chính những bộ phim của Hollywood đã truyền cảm hứng cho ông, trong khi trong phim Trung Quốc thì tất cả nhân vật anh hùng đều chết vào cuối phim. Đó là lý do người Trung Quốc không mong làm anh hùng.

“Phim ảnh là sản phẩm tốt nhất có thể giúp người trẻ Trung Quốc”. Ông còn tiết lộ thêm rằng ông thích viết truyện kiếm hiệp.

10. Thái Cực Quyền có thể là một triết lý kinh doanh

Jack Ma nói rằng Thái Cực Quyền là một triết lý về sự bình tĩnh và giữ cân bằng chính mình – yếu tố có thể áp dụng trong kinh doanh.

“Jack Ma là một doanh nhân người Trung Quốc. Ông là người sáng lập và là chủ tịch điều hành Tập đoàn Alibaba – được ví là “gã khổng lồ” về thương mại điện tử. Ông là doanh nhân Trung Quốc đầu tiên xuất hiện trên trang bìa tạp chí Forbes. Tính đến thời điểm tháng 8 năm 2014, theo chỉ số tỷ phú của Bloomberg, ông đã sở hữu khối tài sản 21,9 tỷ USD.”

Theo http://vietnamnet.vn/

Xem bài gốc tại đây

 

 

Những câu chuyện với dân lành

Ông Nguyễn Bá Thanh đã trải qua nhiều vị trí công tác. Hồi làm Chủ nhiệm HTX thì văn phòng, phòng ngủ, phòng nghỉ chỉ là một cái giường tre.

“Ghế” ở huyện Hòa Vang, ở Nông trường Quyết Thắng, ở Sở Nông nghiệp chỉ ngồi thời gian. Chỉ có ghế Chủ tịch thành phố là Nguyễn Bá Thanh ngồi lâu nhất, để lại ấn tượng sâu sắc nhất với nhân dân, nhất là dân nghèo thành phố Đà Nẵng  – thành phố trở nên đáng sống và thân yêu.

ba thanh
Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Bá Thanh trong một lần tiếp xúc công dân.

 

Bỏ ngay ba cái cửa kỳ cục

Khi còn làm Chủ nhiệm hợp tác xã Hòa Nhơn 3, mấy lần Nguyễn Bá Thanh xuống Sở Nông nghiệp xin gặp giám đốc đề xuất hỗ trợ làm thủy lợi, chọn giống thay đổi cơ cấu cây trồng. Muốn gặp giám đốc Sở phải qua 3 cửa: bảo vệ, văn phòng và chuyên viên giúp việc cho giám đốc. Lên tầng 2 phải leo lên cái cầu thang gỗ ọp ẹp. Mà lên thì cho gặp giám đốc độ 9 phút. Khi đi về, lại xuống cái cầu thang kêu kịt kịt ở tầng 2 ấy.

Mỗi khi bước chân lên cái cầu thang, Nguyễn Bá Thanh nghĩ, rủi cho làm giám đốc sở này, trước tiên sẽ bỏ ngay 3 cái cửa kỳ cục kia, sẵn sàng cho bất cứ ai, nông dân, xã viên nào khi cần có thể đi thẳng một hơi lên gặp giám đốc. Nắm chức giám đốc, việc đầu tiên là dẹp ba cái cửa kỳ cục. Dẹp họp ban đêm. Ngày làm việc đừ điếc đêm còn họp với hội! Mệt thì họp làm sao có kết quả. Mỗi lần họp cho có rồi chị em phục vụ bưng lên cho mỗi người dự 2 hột vịt lộn và 1 chai bia Sông Hàn. Người ăn, người không ăn gói về nhà. Hồi ở thành phố nhỏ Nguyễn Bá Thanh đã dẹp cái kiểu họp này rồi.

Hôm chuẩn bị Đại hội lần thứ XVIII, đồng chí Phan Diễn bảo phải họp đêm vì công việc chuẩn bị cho Đại hội nhiều quá. Nguyễn Bá Thanh bảo, thôi, đừng họp đêm, không họp thì Đại hội cũng thành công tốt đẹp thôi! Chiều chủ nhật họp trù bị Đại hội XVIII thành phố Đà Nẵng trực thuộc Trung ương, sáng đó Nguyễn Bá Thanh vẫn tiếp dân. Và, sau phiên họp trù bị buổi chiều, Nguyễn Thanh vẫn đi đánh tennis.

Huớ làng, tui gặp ông Chủ tịch

Chuyện này nguyên là do mấy nam nhân viên thu thuế uống rượu quỵt gây nên. Hút ốc của người ta, nói quên bỏ tiền trong túi, hẹn lần sau đến hút tiếp trả tiền luôn thể. “Nói dậy mà không phải dậy”. Bà Ba Huệ bán ốc hút bên lề đường Lê Duẩn chờ hai ông bận áo ka-ki mốc đến hút, không hút thì trả tiền, nhưng chờ mỏi con mắt. Bất ngờ bà đi mua ốc hút về thấy hai ông ấy ngồi hút ốc nhâm nhi chai xị đế ở một cái quầy khác, bà chờ hai ông ra đường thì chặn lại đòi nợ. Từ đó, mức thuế của bà bị tăng lên gấp rưỡi. Tức quá bà đâm đơn kiện. Đơn kiện đến tay, Nguyễn Bá Thanh đội chiếc mũ sập vành lội bộ lên trúng ngay địa chỉ người đâm đơn. Kéo cái ghế gỗ thấp lè tè ngồi, Nguyễn Bá Thanh gọi:

– Bà chủ, cho tôi một đĩa, nhỏ thôi và một cốc rượu gạo. Nhớ rượu gạo đó!

– Ông yên chí, rượu giả thuế vụ biết liền. Bà chủ bưng lên một đĩa ốc hút đặt lên bàn. Nguyễn Bá Thanh hỏi: – Bà bán ri ngày kiếm được bao nhiêu? Có thuế má chi không?

Như được mớm cung, khơi mào, bà bán ốc hút một thôi, một hồi ôn nghèo kể khổ và lên án hai cha nội hút ốc không trả tiền: Mấy ổng dệnh cho mỗi tháng 250 nghìn.

– Mới tăng hay lâu rồi?

– Dạ trước là 50 nghìn.

– Thu thuế bà có biên lai không?

– Đây, đây. Bà đưa ra ba cái biên lai, một cái cũ, hai cái mới để phân biệt sự chênh lệch 100% vì lý do hút ốc không trả tiền. Đòi nợ thì thù.

Nguyễn Bá Thanh trả tiền đĩa ốc mới hút có hai con, thò túi áo lấy cái đơn kêu cứu của bà bán ốc hút, viết: Đề nghị, từ nay không thu thuế quầy bán ốc hút này. Quầy của bà Ba Huệ ở số 25 đường Lê Duẩn – Hải Châu. Nguyễn Bá Thanh viết tên mình, ký rồi đưa lại tờ đơn kiện cho bà chủ, đứng dậy chào, bước xuống lề đường. Bà bán ốc hút cầm chính lá đơn bà viết, sững sờ nhìn theo… Bà Huệ la lên: – Huớ… làng, tui gặp ông Chủ tịch thành phố!

Bà bán bún ốc ơi! Các bác xích lô, các anh xe thồ, các em lang thang cơ nhỡ… từ nay – xế trưa ngày định mệnh Mười ba, thứ Sáu, không còn gặp Chủ tịch Nguyễn Bá Thanh nữa rồi!

Tôi có chết đâu mà bái

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 9, từ ngày 13-10 đến ngày 1-11-1996… ra quyết định ngày 1-1-1997, chia tách tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng trực thuộc Trung ương. Nguyễn Bá Thanh làm Chủ tịch Đà Nẵng. Một hôm có ba bà đưa đò sang sông Hàn đến xin gặp Chủ tịch. Khi ba bà xin vô được tới Văn phòng Ủy ban thành phố, thì lập tức ba bà đứng chờ ngoài sân tranh thủ chớp thời cơ kéo vô liền xếp thành đoàn sáu bà xin gặp Chủ tịch thành phố. Sáu bà mà chỉ ba bà cầm đơn trên tay.

– Ông Chủ tịch. Sáu bà đồng loạt cúi đầu chào. Năm bà nhìn sững Nguyễn Bá Thanh. Một bà thay mặt đứng dậy chắp hai bàn tay: – Thiệt ra, chỉ có ba bà đệ đơn – Ba bà ni đây, bà ta chỉ ba bà ngồi ở cái bàn bên cạnh. Ba bà mang đơn đi mấy lần mà không dám gặp ông Chủ tịch, nên chi mới kéo thêm ba chị em chúng tôi.

– Tôi hỏi, các bà có ưng xây cầu Sông Hàn không?

– Chúng tôi thì rất quý ông. Ông làm cầu qua sông Hàn thì quá ngon. Họ đi qua đi lại dễ òm. Cuối cùng bọn tôi bị loại, không có việc làm. Không biết tính răng, lên cầu cứu ông Chủ tịch.

Hai bên chủ và khách hình như đã gặp nhau ở đâu, trông quen? Khi giám sát thi công cầu Sông Hàn, không ít lần Nguyễn Bá Thanh ngồi trên thuyền của mấy bà đưa đò, thuyền thường áp sát mấy trụ cầu. Họ không biết cha này là ai mà cứ bảo bơi đến rồi lại bơi lui, chả cứ nhìn nhìn mấy cái trụ cầu. Bơi một vòng, sắp lên bờ, chả hỏi: – Mấy ngàn?

Năm ngàn. Chú đưa tui năm ngàn.

Chả rút đưa năm chục ngàn, nói:- Để mấy bà ăn trầu.

Bà chèo đò tay cầm tờ năm chục ngàn nhìn theo, ngạc nhiên. Thằng cha ni mô lạ ri, dẫn đi, dẫn đến, hỏi không ra là ai.

– Phường đã làm việc với mấy cô, mấy thím chưa?

– Dạ, có mời đến hỏi thăm, báo cáo hoàn cảnh. Ai kiến nghị chi thì phường tính… Nhưng…

– Thôi. Nhưng nhị chi. Ghe bán cho ai? Sống sao đây? Chừ tính răng rồi?

– Dạ, chừ kẹt tiền mấy cái ghe phải úp trên bờ. Mà, chừ cũng không có bờ để úp.

– Thưa ông Chủ tịch. Tui là dân ngu khu đen, quanh năm làm thuê làm mướn sống qua ngày nhờ đưa đò qua lại.

– Đời ta ba đời nó. Mà đời ta hàng chục đời nó luôn! Một bà khác thấy hai bà nói được, ưng nói quá, không nhớ lời dặn chỉ một bà phát ngôn, đừng nói dật dờ với ông Chủ tịch.

– Mấy bác nói chi nói thẳng đi. Nguyễn Bá Thanh gợi ý tự do ngôn luận.

– Tôi đưa đò ngang, cha mẹ thường dặn con: – Con ơi, mẹ dặn lời này, sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua… Ba đời rồi, từ ông nội, ông già, đến tôi, sống nhờ cái ghe, cái đò, chừ…

Tôi hiểu rồi đó! Nguyễn Bá Thanh cắt ngang – Với cương vị Chủ tịch thành phố, các bác khiếu nại là đúng. Ghe của mấy bác, mấy thím đóng lâu chưa, cũ hay mới. Ba chiếc ghe mua bao nhiêu?

– Dạ, ghe cũng không mới mà cũng không cũ…

– Mấy năm rồi?

– Cho được đồng mô hay đồng nấy. Có chỗ mua thì bán.

– Thôi, mấy bà về hỏi chồng con, tính mỗi chiếc ghe giá bao nhiêu, vài ngày nữa sẽ có người đến tận nhà mua cho. Giám định mua của mấy bà đàng hoàng.

Nguyễn Bá Thanh nói và cầm điện thoại bấm, gọi Chủ tịch các xã thấp lụt Hòa Tiến, Hòa Châu, Hòa Xuân, Hòa Quý, hỏi có ghe chống bão lụt chưa, thì anh Chủ tịch xã nào cũng nói:

– Cần ghe quá! Nhưng…

– Chưa mua thì ra liên hệ với phường An Hải Tây. Kinh phí rút từ kinh phí phòng chống bão lụt năm 2000. Mỗi xã một chiếc. Trước mắt có ngay ba chiếc. Anh mô lên trước nhận trước.

– Còn các bà tôi giải quyết công việc làm – Thả điện thoại xuống, Nguyễn Bá Thanh nhìn mấy bà nói. –
Được chưa?

Nguyễn Bá Thanh hỏi vậy thôi chứ khi nói chuyện qua điện thoại với các Chủ tịch xã, nhìn thấy mấy bà béo nhau cười toại nguyện, đắc ý. Sau câu hỏi được chưa, sáu bà đồng loạt đứng dậy chắp tay bái chào cảm ơn ríu rít.

– Tôi còn sống nhăn đây, có chết đâu mà bái. Nguyễn Bá Thanh đưa hai tay lên cười: Thôi, thỏa mãn chưa. Về được rồi. Mai đến tôi bố trí công việc.

Không biết, mấy ngày giáp Tết Ất Mùi – 2015 này có bà mô trong số sáu bà chèo đò ngày ấy chen trong đám đông vây quanh căn nhà 189, Khuê Trung, lạy, khóc tiễn biệt Nguyễn Bá Thanh về quê nhà Dưỡng Mông, Hòa Tiến!

Theo http://www.baodanang.vn/

Xem bài gốc tại đây

Sẽ có xe điện thương hiệu Apple?

Apple đang chuẩn bị cho một dòng xe chạy điện mang thương hiệu Apple, theo thông tin đăng tải từ Wall Street Journal.

 

Mẫu ý tưởng minh họa cho “xe điện thông minh” thương hiệu Apple – Ảnh: iDownloadBlog

Theo Wall Street Journal, dự án tên mã Titan (tạm dịch: Người khổng lồ), có thiết kế thuộc dạng xe 8 chỗ, và Apple đã tuyển dụng vài trăm nhân viên để chuẩn bị cho dự án xe điện này. Ngoài ra, các sếp lớn của Apple đã đến Áo gặp gỡ những nhà sản xuất xe hạng sang theo hợp đồng.

Theo Bloomberg, Apple nắm trong tay nhiều yếu tố thuận lợi để cho “ra lò” sản phẩm xe điện. “Quả táo cắn dở” có chuỗi cung ứng chặt chẽ, sở hữu những công nghệ có thể đưa vào xe điện, như công nghệ pin mà Apple đã nghiên cứu một thời gian dài, sử dụng cho các sản phẩm của mình như iPhone, iPad hay Mac. Hãng còn có thể tích hợp bản đồ số Apple Maps ra mắt năm 2012 và ngày càng hoàn thiện hơn, bao gồm chức năng chỉ dẫn đường đi cho xe hơi.

Năm ngoái, Apple giới thiệu nền tảng CarPlay, một hệ thống phần mềm cho các nhà sản xuất xe hơi dùng cho các dòng xe hiện đại của mình, tích hợp bản đồ số, nhắn tin, giải trí đa phương tiện iTunes cùng các ứng dụng khác.

Phil Schiller cho biết trong buổi tranh tụng năm 2012, ban giám đốc Apple đã thảo luận về việc phát triển một chiếc xe hơi, thậm chí sớm hơn cả thời điểm 2007 khi iPhone đầu tiên ra đời.

Cùng năm 2012, Mickey Drexler, một thành viên trong ban giám đốc, cho biết Steve Jobs cũng muốn phát triển một chiếc xe hơi.

Theo Wall Street Journal, phó chủ tịch về thiết kế sản phẩm iPhone Steve Zadesky sẽ phụ trách dự án Titan. Ông từng làm cho Hãng xe Ford trong ba năm trước khi gia nhập Apple 16 năm trước.

Đối thủ của Apple, Google đã có hẳn một mẫu xe tự lái và dự kiến sớm có thế hệ xe điện tự lái mới. (Xem “Google sản xuất xe hơi tự lái“)

Mẫu thiết kế của dòng xe tự lái do Google sản xuất – Ảnh: Google

Cạnh tranh, đồng hành, hay thâu tóm Tesla?

Tesla Motors của “tay chơi” Elon Musk đang là cái tên thu hút sự chú ý nhiều nhất thế giới ở lĩnh vực xe chạy điện. Tesla quy tụ đến 150 cựu nhân viên Apple. Sở dĩ có điều này vì Elon Musk cho rằng Tesla có cùng triết lý thiết kế của Apple khi trả lời phỏng vấn Bloomberg Businessweek.

Trước đó, nhiều thông tin cho rằng Apple sẽ tung tiền thâu tóm hãng xe điện “đang lên” của Elon Musk, nhưng cả Apple lẫn Tesla đều không bình luận gì về thông tin này.

Theo http://nhipsongso.tuoitre.vn/

Xem bài gốc tại đây